Ankara Etimesgut Çocuk Ergen Psikiyatrisi

Ankara Etimesgut'ta çocuk ve ergen psikiyatrisi alanında bilgi alabileceğiniz sayfamıza hoş geldiniz. Uyku, beslenme, dikkat, duygular ve aile içi ilişkiler bir çocuğun ruh sağlığını birlikte belirler; bu alanlardan birindeki sorun ötekilere de yansır. Burada ailelerin sık sorduğu konularda genel bilgi veriyor, bir uzmana başvurmanın ne zaman doğru olduğunu anlatıyoruz. Bu sayfada ayrıntılı ele aldığımız konu, bebeklikten ergenliğe çocuklarda görülen uyku sorunları.

Bu sayfanın konusu: Çocuklarda uyku sorunları

Çocuğun ne kadar uykuya ihtiyacı var?

Uyku ihtiyacı yaşa göre değişir: okul öncesi çocuklar genellikle gündüz şekerlemesiyle birlikte 10–13 saat, okul çağındaki çocuklar 9–12 saat, ergenler ise 8–10 saat uykuya ihtiyaç duyar. Bu sürenin altında kalan çocuklarda huzursuzluk, dikkat dağınıklığı, öfke patlamaları ve ders başarısında düşüş görülebilir. Yetersiz uyku zaman zaman dikkat eksikliğiyle karıştırılır.

Sık görülen uyku sorunları

Uykuya dalma güçlüğü: çoğu zaman düzensiz yatma saatleri, yatmadan önce ekran kullanımı ve kaygıyla ilişkilidir.

Gece uyanmaları: çocuk yalnız uykuya dalmayı öğrenmemişse her uyanışta ebeveynini arar.

Kâbuslar: gecenin ikinci yarısında görülür; çocuk uyanır, rüyasını hatırlar ve teselli edilmek ister. Korkutucu olaylar ve kaygı kâbusları artırır.

Gece terörü: gecenin ilk saatlerinde çocuk aniden bağırarak oturur, gözleri açıktır ama uyanık değildir ve teselliye yanıt vermez; sabah hiçbir şey hatırlamaz. Genellikle zararsızdır ve yaşla azalır.

Uyurgezerlik ve horlama: sık ya da tehlikeli uyurgezerlikte ve yüksek sesli horlama, ağzı açık uyuma veya nefes durması fark edildiğinde mutlaka değerlendirme gerekir.

Ergenlerde "gece kuşu" olmak

Ergenlikte biyolojik saat doğal olarak ileri kayar; gençler geç uyumak ve geç uyanmak ister. Okulun erken saatte başlaması, gece telefon ve oyun kullanımıyla birleşince hafta içi uykusuzluk, hafta sonu öğlene kadar uyuma döngüsü oluşur. Bu döngü dikkat, duygudurum ve okul başarısını olumsuz etkiler. Hafta sonu da kalkış saatini çok kaydırmamak, sabah gün ışığına çıkmak ve gece ekranı sınırlamak bu kaymayı düzeltmeye yardım eder.

Uyku sorunu bir ruhsal sorunun işareti olabilir

Kaygı, depresyon, dikkat eksikliği, otizm ve travma sonrası stres, çocuklarda ve ergenlerde uykuyu sık bozan durumlardır. Örneğin kaygılı bir çocuk yatağa girdiğinde endişeleriyle baş başa kalır; depresyondaki bir genç ise ya uyuyamaz ya da çok uyur. Bu nedenle haftalardır süren uyku sorunlarında yalnız uyku düzenine değil, çocuğun genel ruh hâline de bakmak gerekir.

Değerlendirme

Çocuk ergen psikiyatristi yatma ve kalkma saatlerini, gece uyanmalarını, gündüz uykululuğunu, ekran alışkanlıklarını ve gün içindeki davranışları sorar. Ailenin iki hafta boyunca tutacağı bir uyku günlüğü değerlendirmeyi çok kolaylaştırır. Horlama ya da nefes durması şüphesinde kulak burun boğaz ya da uyku laboratuvarı değerlendirmesi istenebilir.

Tedavi ve uyku düzeni

• Her gün, hafta sonları da dahil, aynı saatte yatma ve kalkma
• Yatmadan önce 30–45 dakikalık sakin bir rutin: banyo, pijama, kitap, kısa sohbet
• Yatmadan en az bir saat önce ekranların kapatılması; yatak odasında televizyon ve telefon bulunmaması
• Akşam saatlerinde çay, kola ve çikolata gibi uyarıcıların azaltılması
• Çocuğa kendi kendine uykuya dalmayı aşamalı biçimde öğretmek

Davranışsal yöntemler çoğu çocukta yeterlidir. Uyku sorunu altta yatan bir kaygı, depresyon ya da dikkat eksikliğine bağlıysa o sorun da tedavi edilir. Çocuklarda uyku ilacı yalnızca uzman önerisiyle ve kısa süreli kullanılır.

Uykuyu bozan akşam alışkanlıkları

Telefon, tablet ve bilgisayar ekranlarının yaydığı mavi ışık, uykuyu başlatan melatonin hormonunun salgılanmasını geciktirir. Daha önemlisi, ekranda izlenen ve oynanan içerik çocuğun zihnini uyarır; heyecanlı bir oyun ya da sosyal medyadaki bir tartışma yatağa girildiğinde de zihinde dönmeye devam eder. Bu nedenle yatmadan en az bir saat önce ekranların kapatılması önerilir.

Akşam yemeğinin çok geç ve ağır olması, akşam saatlerinde yapılan yoğun egzersiz, gün içinde uzun ve geç saatte yapılan şekerlemeler ve hafta sonları çok geç kalkmak da uykuyu bozan alışkanlıklardır. Gün ışığına sabah saatlerinde çıkmak ise biyolojik saati düzenler ve akşam uykuya dalmayı kolaylaştırır.

Okul öncesi çocukta yatma saati mücadelesi

Okul öncesi çocuklar çoğu zaman yatmayı bir oyunun bitişi ya da ebeveynden ayrılma gibi algılar; bir bardak daha su, bir masal daha, bir kez daha tuvalet istekleriyle yatma saatini uzatır. Bu dönemde en etkili yaklaşım, öngörülebilir ve sevecen ama net bir rutindir. Rutin her gece aynı sırayla ilerler ve sonunda "iyi geceler" denip ışık kapatılır.

Çocuk odadan çıkarsa sakin ve kısa bir cümleyle yatağına geri götürülür; uzun konuşmalardan ve yeni pazarlıklardan kaçınılır. Rutine uyduğu sabahlar küçük bir çıkartmayla takdir edilebilir. Bu yöntemle çoğu çocukta birkaç hafta içinde yatma saati belirgin biçimde kolaylaşır. Yoğun korku ve ayrılık kaygısı varsa uzman desteği gerekebilir.

Etimesgut'ta çocuk ergen psikiyatrisine başvuru

Etimesgut'ta yaşayan aileler, haftalardır süren ve günlük yaşamı etkileyen uyku sorunlarında çocuk ve ergen psikiyatrisi polikliniklerine ya da muayenehanelere başvurabilir. Başvuruya iki haftalık bir uyku günlüğüyle gitmek, ilk görüşmede net bir plan yapılmasını sağlar.

Sık sorulan sorular